Một Tòa Nhà Có Thể “Mắc Nợ” Môi Trường Bao Nhiêu?

Khi một tòa nhà không chỉ có giá tiền.  Khi nói về chi phí xây dựng một tòa nhà, chúng ta thường nghĩ đến những con số quen thuộc: tiền đất, thiết kế, nhân công, thép, xi măng, gạch, nội thất và vận hành. Nhưng có một loại "chi phí" khác thường không xuất hiện trong bảng dự toán đó là chi phí môi trường.

Một tòa nhà có thể tiêu tốn hàng tấn nguyên vật liệu, hàng triệu lít nước trong quá trình sản xuất và thi công, sử dụng năng lượng trong hàng chục năm, đồng thời tạo ra lượng phát thải đáng kể trước, trong và sau quá trình xây dựng.

Nếu xem môi trường như một "ngân hàng", mỗi công trình có thể đang vay từ thiên nhiên một khoản tài nguyên nhất định.

Và lượng phát thải mà công trình tạo ra có thể được hình dung như một khoản "nợ môi trường".

Câu hỏi đặt ra là: Một tòa nhà thực sự đang mắc nợ môi trường bao nhiêu?

Món Nợ Bắt Đầu Trước Khi Tòa Nhà Được Xây

Một trong những điều thú vị nhất là tác động môi trường của một công trình không bắt đầu khi chiếc máy xúc đầu tiên tiến vào công trường. Nó bắt đầu từ rất lâu trước đó. Ví dụ, để tạo ra một loại vật liệu xây dựng, doanh nghiệp có thể phải:

Khai thác nguyên liệu → vận chuyển → nghiền hoặc xử lý → sản xuất → đóng gói → vận chuyển đến công trường.

Mỗi bước đều sử dụng năng lượng và tài nguyên.

Điều đó có nghĩa là ngay cả khi một tòa nhà chưa được xây lên, "món nợ" môi trường của nó đã bắt đầu được hình thành.

Đây được gọi là carbon hàm chứa (embodied carbon) – lượng phát thải liên quan đến quá trình khai thác nguyên liệu, sản xuất, vận chuyển, thi công và các giai đoạn khác trong vòng đời vật liệu.

Xi Măng Và Bê Tông: Một Phần Quan Trọng Của Bài Toán

Không thể nói về phát thải trong xây dựng mà bỏ qua xi măng và bê tông. Bê tông là một trong những vật liệu được sử dụng phổ biến nhất trên thế giới. Nó giúp tạo nên nhà ở, cầu đường, nhà máy, sân bay, đập nước và vô số công trình khác.

Nhưng quá trình sản xuất xi măng – thành phần quan trọng của bê tông – tiêu thụ nhiều năng lượng và tạo ra lượng phát thải đáng kể. Một phần phát thải đến từ nhiên liệu sử dụng trong quá trình sản xuất.

Một phần khác liên quan trực tiếp đến phản ứng hóa học trong quá trình sản xuất clinker. Điều này tạo ra một bài toán khó:

Làm thế nào để tiếp tục xây dựng nhưng giảm tác động môi trường của những vật liệu mà ngành xây dựng đang phụ thuộc rất lớn?

Nhưng Vật Liệu Chỉ Là Một Phần Của "Món Nợ"

Nếu chỉ nhìn vào quá trình sản xuất vật liệu thì vẫn chưa đủ. Hãy thử hình dung vòng đời của một tòa nhà.

Đầu tiên là khai thác nguyên liệu. Sau đó là sản xuất vật liệu. Tiếp theo là vận chuyển đến công trường, sau đó công trình được xây dựng rồi tòa nhà đi vào sử dụng.

Trong nhiều năm, tòa nhà cần điện để chiếu sáng, điều hòa, thông gió, sưởi ấm hoặc làm mát. Sau vài chục năm, công trình có thể được cải tạo. Cuối cùng, một ngày nào đó, công trình được tháo dỡ.

Các vật liệu được xử lý, tái sử dụng hoặc trở thành chất thải. Tất cả những giai đoạn này đều có thể tạo ra tác động đến môi trường.

Vì vậy, khi đánh giá một công trình "xanh" hay "không xanh", không thể chỉ nhìn vào một loại vật liệu.

Cần nhìn vào toàn bộ vòng đời công trình.

Một Bức Tường Có Thể Ảnh Hưởng Đến Môi Trường Như Thế Nào?

Hãy lấy một ví dụ đơn giản: một bức tường.

Hai bức tường có thể có cùng diện tích nhưng sử dụng những hệ vật liệu hoàn toàn khác nhau. Một hệ tường có thể nặng hơn, cần nhiều vật liệu hơn và tạo tải trọng lớn hơn lên kết cấu. Một hệ tường khác có thể nhẹ hơn, hỗ trợ giảm tải trọng và sử dụng phương pháp thi công nhanh hơn. Nếu vật liệu nhẹ giúp giảm khối lượng vận chuyển, giảm tải trọng kết cấu hoặc giảm lượng vật liệu cần sử dụng ở những bộ phận liên quan, tác động môi trường tổng thể có thể thay đổi. Đây chính là lý do việc lựa chọn vật liệu ngày càng được nhìn nhận dưới góc độ hiệu quả toàn vòng đời, thay vì chỉ nhìn vào giá thành của một mét vuông tường.

Vật Liệu Nhẹ Có Thể Giúp "Giảm Nợ"?

Đây là một trong những lý do vật liệu nhẹ ngày càng được quan tâm.

Các loại vật liệu như gạch bê tông khí chưng áp (AAC) được phát triển theo hướng giảm trọng lượng so với nhiều giải pháp xây tường truyền thống.

Trọng lượng thấp hơn có thể mang lại nhiều lợi ích trong quá trình xây dựng, tùy thuộc vào thiết kế và điều kiện thực tế của từng công trình.

Chẳng hạn:

  • Giảm tải trọng lên kết cấu.
  • Hỗ trợ tối ưu vận chuyển.
  • Giảm công sức trong quá trình thi công.
  • Có thể góp phần giảm nhu cầu vật liệu ở một số hạng mục kết cấu khi thiết kế cho phép.
  • Hỗ trợ cải thiện hiệu quả nhiệt của công trình.

Tuy nhiên, cần tránh một cách hiểu đơn giản rằng "vật liệu nhẹ = không gây tác động môi trường". Mọi vật liệu đều có dấu chân môi trường.

Điều quan trọng là đánh giá tổng thể: vật liệu được sản xuất như thế nào, sử dụng bao nhiêu tài nguyên, vận chuyển ra sao, công trình vận hành thế nào và cuối vòng đời được xử lý ra sao.

Một Công Trình Có Thể "Trả Nợ" Trong Quá Trình Sử Dụng

Đây là phần rất thú vị.

Một tòa nhà có thể tạo ra phát thải trong quá trình sản xuất vật liệu và xây dựng. Nhưng sau khi hoàn thành, nó cũng có thể giảm lượng phát thải trong quá trình vận hành nếu được thiết kế và lựa chọn vật liệu phù hợp. Ví dụ, một công trình có khả năng cách nhiệt tốt có thể cần ít năng lượng hơn cho việc làm mát hoặc sưởi ấm.

Một công trình tận dụng tốt ánh sáng tự nhiên có thể giảm nhu cầu chiếu sáng nhân tạo. Một công trình sử dụng thiết bị hiệu suất cao có thể giảm lượng điện tiêu thụ. Như vậy, "món nợ" ban đầu có thể được giảm dần thông qua hiệu quả vận hành. Đây là lý do các chuyên gia không chỉ quan tâm đến carbon hàm chứa, mà còn quan tâm đến carbon vận hành.

Tòa Nhà Càng Sống Lâu Có Phải Càng Tốt?

Không nhất thiết.

Tuổi thọ công trình là một yếu tố quan trọng, nhưng không phải yếu tố duy nhất.

Một công trình có thể tồn tại rất lâu nhưng tiêu thụ quá nhiều năng lượng trong quá trình vận hành.

Ngược lại, một công trình được thiết kế hiệu quả có thể giảm đáng kể nhu cầu năng lượng trong suốt thời gian sử dụng.

Vì vậy, một công trình bền vững cần cân bằng nhiều yếu tố:

Độ bền + hiệu quả năng lượng + vật liệu + khả năng bảo trì + khả năng tái sử dụng + tác động môi trường.

Không có một tiêu chí duy nhất quyết định công trình có thực sự bền vững hay không.

"Nợ" Không Chỉ Là Carbon

Khi nói về môi trường, nhiều người chỉ nghĩ đến CO₂, nhưng tác động của ngành xây dựng rộng hơn thế.

Một công trình còn liên quan đến: Tài nguyên thiên nhiên, cát, đá, đất, kim loại và nhiều nguyên liệu khác cần được khai thác để tạo ra vật liệu.

Nước: Nước được sử dụng trong nhiều công đoạn sản xuất và thi công.

Chất thải: Quá trình xây dựng, cải tạo và phá dỡ có thể tạo ra lượng lớn chất thải.

Đất đai: việc xây dựng đô thị làm thay đổi cách sử dụng đất và hệ sinh thái.

Năng lượng: Công trình sử dụng năng lượng trong suốt thời gian vận hành.

Vì vậy, "món nợ môi trường" thực chất là một khái niệm rộng hơn nhiều so với lượng CO₂.

Nếu Công Trình Có Thể "Trả Nợ" Thì Sao?

Hãy thử tưởng tượng một tòa nhà được thiết kế không chỉ để giảm tác động môi trường mà còn có khả năng tạo ra giá trị tích cực.

Mái nhà có thể lắp đặt năng lượng mặt trời. Hệ thống thu nước mưa có thể giảm nhu cầu sử dụng nước sạch. Vật liệu có thể được thiết kế để tháo dỡ và tái sử dụng. Không gian có thể tận dụng ánh sáng và thông gió tự nhiên. Cây xanh giúp cải thiện vi khí hậu. Hệ thống quản lý năng lượng giúp giảm tiêu thụ điện. Khi đó, công trình không còn chỉ là một "người tiêu dùng tài nguyên". Nó bắt đầu trở thành một phần của hệ sinh thái bền vững hơn.

Từ "Xây Xanh" Sang "Tính Toán Xanh"

Khái niệm công trình xanh đang dần thay đổi.

Trước đây, một công trình có nhiều cây xanh hoặc sử dụng một số vật liệu thân thiện với môi trường có thể được xem là "xanh". Ngày nay, cách tiếp cận trở nên toàn diện hơn.

Người ta bắt đầu đặt những câu hỏi cụ thể:

Vật liệu này tạo ra bao nhiêu phát thải?

Nó sử dụng bao nhiêu năng lượng?

Công trình tiêu thụ bao nhiêu điện?

Vật liệu có thể tái sử dụng không?

Công trình có thể hoạt động hiệu quả trong bao nhiêu năm?

Những câu hỏi này biến "xây dựng xanh" từ một khái niệm mang tính hình ảnh thành một bài toán có thể đo lường và tối ưu.

Tương Lai Có Thể Không Còn Chọn Vật Liệu Chỉ Bằng Giá

Đây có thể là một trong những thay đổi lớn nhất của ngành xây dựng.

Trong tương lai, khi các yêu cầu về phát triển bền vững ngày càng cao, chủ đầu tư có thể không chỉ hỏi:

"Một mét vuông vật liệu này giá bao nhiêu?"

Mà sẽ hỏi:

"Trong suốt vòng đời công trình, vật liệu này thực sự tốn bao nhiêu?"

Chi phí đó có thể bao gồm:

  • Giá mua.
  • Chi phí vận chuyển.
  • Chi phí nhân công.
  • Chi phí thi công.
  • Chi phí bảo trì.
  • Chi phí năng lượng.
  • Chi phí xử lý cuối vòng đời.
  • Tác động môi trường.

Khi nhìn theo cách này, một vật liệu có giá mua cao hơn chưa chắc là lựa chọn đắt hơn. Và một vật liệu giá rẻ chưa chắc là lựa chọn tiết kiệm nhất.

Mỗi Công Trình Đều Có Một "Dấu Chân"

Không có công trình nào hoàn toàn không tác động đến môi trường. Điều thực tế hơn là tìm cách giảm dấu chân môi trường của công trình.

Từ cách lựa chọn vị trí, thiết kế, kết cấu, vật liệu, phương pháp thi công cho đến cách vận hành đều có thể tạo ra sự khác biệt.

Đôi khi, một thay đổi rất nhỏ cũng có thể tạo ra tác động lớn khi được nhân lên trên hàng nghìn hoặc hàng triệu công trình.

Đó cũng là lý do ngành xây dựng đang đứng trước một cuộc chuyển đổi quan trọng.

Kết Luận: Có Lẽ Đã Đến Lúc Tính Cả "Hóa Đơn" Của Thiên Nhiên

Một tòa nhà không chỉ có giá thành xây dựng.

Nó còn có một "hóa đơn" khác – hóa đơn của tài nguyên, năng lượng, phát thải và chất thải mà công trình tạo ra trong suốt vòng đời.

Chúng ta có thể gọi đó là "món nợ môi trường".

Món nợ này không thể được giải quyết chỉ bằng một loại vật liệu hay một công nghệ duy nhất.

Nó cần sự thay đổi từ thiết kế, sản xuất vật liệu, thi công cho đến vận hành và tháo dỡ công trình.

Các giải pháp như vật liệu nhẹ, vật liệu có hiệu suất nhiệt tốt, cấu kiện lắp ghép, vật liệu tái chế và công nghệ xây dựng hiện đại đang mở ra nhiều hướng đi mới.

Cuối cùng, câu hỏi quan trọng của ngành xây dựng trong tương lai có lẽ không còn đơn giản là:

"Chúng ta có thể xây được bao nhiêu?"

Mà sẽ là:

"Chúng ta có thể xây bao nhiêu mà vẫn để lại ít gánh nặng nhất cho thế hệ sau?"

Đó có thể chính là thước đo mới của một công trình hiện đại.

ĐƠN VỊ CUNG CẤP GẠCH BÊ TÔNG KHÍ CHƯNG ÁP UY TÍN:

Bê tông có cháy không - Vì sao lại cháy nhà

Hãy cùng chung tay kiến tạo tương lai xây dựng xanh với Bê tông khí chưng áp!

Mọi thông tin chi tiết quý khách vui lòng liên hệ với số điện thoại bên dưới để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc.

Quý khách tham khảo thêm để hiểu hơn về sản phẩm : 

BẢNG GIÁ GẠCH SIÊU NHẸ AAC MỚI NHẤT

BẢNG GIÁ TẤM PANEL EBLOCK MỚI NHẤT

CÁCH DỰ TOÁN CHI PHÍ GẠCH AAC CHO 1 NGÔI NHÀ

HƯỚNG DẪN THI CÔNG GẠCH AAC

Mọi chi tiết đặt hàng, tư vấn sản phẩm, quý khách vui lòng gửi thông tiến đến chúng tôi qua:

CÔNG TY TNHH TM DV  GREEN B.A.K

Địa chỉ: 85 Điện Biên Phủ, Phường Đakao, Quận 1, Thành Phố Hồ Chí Minh

Tell/ zalo:   0903.394.778 /0909.983.776

Email:  Greenbak18@gmail.com

Website:  https://greenbrick.vn/

Fanpage  : https://www.facebook.com/greenbrick.vn

Nhân viên công ty tiếp nhận trả lời và báo giá sản phẩm liên tục trong ngày.